Linux’ta Disk Bölümleme İşlemleri (Partitioning)

Linux işletim sisteminde disk, cdrom, cpu, ram gibi fiziksel aygıtlar birer dosya olarak bulunur. Makineye takılı diskler /dev dizini altındadır. Bu yazıda makineye yeni takılan diski partition’lara ayırmayı, partitionlara ayırılmış diskleri formatlamayı ve mount etmeyi göstereceğim.
Makineye takılı diskleri görmek için aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz. 

// dev dizini altında bulunan disk dosyalarını görmek için:
# ll /dev/sd*
// Tüm diskler hakkında detaylı bilgi verir. Disk tipi, sektörler, partitionlar gibi:
# fdisk -l
// Sadece sdb diskinin bilgisini verir:
# fdisk -l /dev/sdb


Makineye takılı sdb diskine genel olarak bakacak olursak 20 GB boyutunda ve partitionlara ayrılmamış bir disk.
Disklerin partitionlarına /proc/partitions dosyasından da bakabilirsiniz.

# cat /proc/partitions

Diskleri ve partitionları ağaç yapısı şeklinde görmek için “lsblk” komutunu kullanabilirsiniz.

# lsblk -a
// name,label,size alanlarını tek gösterir:
# lsblk -o name,label,size

Disklere takılan etiketleri, format tipini ve UUID gibi değerleri blkid komutuyla görebilirsiniz.

# blkid

Partition Oluşturma

“sdb” diskinde 10GB boyutlarında 2 adet partition oluşturacağım.

[[email protected] ~]# fdisk /dev/sdb
Welcome to fdisk (util-linux 2.23.2).
Command (m for help): n
Partition type:
   p   primary (0 primary, 0 extended, 4 free)
   e   extended
Select (default p): p
Partition number (1-4, default 1): 1
First sector (2048-41943039, default 2048): [enter]
Last sector, +sectors or +size{K,M,G}: +10G
Partition 1 of type Linux and of size 10 GiB is set
Command (m for help): n
Partition type:
   p   primary (0 primary, 0 extended, 4 free)
   e   extended
Select (default p): p
Partition number (1-4, default 2): 2
First sector (20973568-41943039, default 20973568): [enter]
Last sector, +sectors or +size{K,M,G}: +10G
Partition 2 of type Linux and of size 10 GiB is set
Command (m for help): w
The partition table has been altered!
Calling ioctl() to re-read partition table.
Syncing disks.

Oluşturulan partitionları görmek için aşağıdaki adımları takip edin.

# fdisk -l /dev/sdb


Görüldüğü gibi “sdb” diski “sdb1” ve “sdb2” partitiona ayrıldı.

Diski Formatlama

Linux bir çok tipte formatlanmış diskleri destekler. Linuxun genelde kullandığı disk formatı ext4’tür. “sdb1” partitionunu ext4 tipinde formatlayacağım.

# mkfs.ext4 /dev/sdb1

Diskleri Mount Etme

Partitionlara ayırdığımız sdb diskinin partitionlarını sistemde belirli bir yere çıkartmak için “mount” komutu kullanılıyor. sdb1 partition’u “/diskb1” dizinine mount etmek için aşağıdaki adımları takip edin. “/diskb1” dizininin oluşturulmuş olması gerekmektedir.

# mount /dev/sdb1 /diskb1

Bu işleminden sonra disk mount edilmiş olur. Yalnız sistem yeniden başlatıldığında manuel tekrar mount edilmesi gerekir. Bunu otomatikleştirmek için “/etc/fstab” dosyasına aşağıdaki satırı eklemelisiniz.

/dev/sdb1     /diskb1    xfs     defaults    0 0

Bu işlemden sonra sistem her yeniden başladığında “sd1” partitionu mount edilecek.  Diski çıkartmak için umount komutu kullanılır.

# umount /dev/sdb1
veya
# umount /diskb1

Son olarak, diske bir etiket takmak istiyorsanız aşağıdaki şekilde yapabilirsiniz.

xfs_admin -L GizliDiskim /dev/sdb1

Leave a Reply

Your email address will not be published.